همه چیز از هامبورگ شروع شد؛ شبی در تابستان ۱۹۸۸، زمانی که هلند ۲-۱ آلمان را در نیمه‌نهایی جام ملت‌های اروپا شکست داد. در هلند، ملت آرام این کشور خودشان هم شگفت‌زده شدند. بیش از ۹ میلیون هلندی، بیش از ۶۰ درصد جمعیت کشور، به خیابان‌ها ریختند تا این پیروزی را جشن بگیرند. با این‌که بازی سه‌شنبه‌شب و در وسط هفته برگزار می‌شد، عظیم‌ترین گردهمایی عمومی پس از آزادی شکل گرفت. یکی از مبارزان نهضت مقاومت هلند در برنامه‌ای تلویزیونی گفت:

«احساس می‌شد انگار سرانجام در جنگ پیروز شده‌ایم.»

فنجان قهوه سرامیکی نارنجی طرح تیم ملی هلند

گر بلوک مربی ۵۸ ساله‌ی هلندی تیم ملی هندوراس پس از شنیدن خبر پیروزی هلند در خیابان‌های تگوسیکالپابا پرچم هلند شروع به دویدن کرد:

«از خوش‌حالی گریه می‌کردم، خیلی خرسند بودم. فردای آن روز از رفتار خنده‌آورم خجالت کشیدم.»

اهالی آمستردام در میدان لایدشپلاین دوچرخه‌های‌شان را به هوا پرتاب می‌کردند و فریاد می‌زدند:

«هورا، دوباره تمام دوچرخه‌های‌مان را پس گرفتیم!» پیشتر آلمانی‌ها در بزرگ‌ترین دوچرخه‌دزدی تاریخ، تمام دوچرخه‌های هلندی‌ها را در زمان اشغال هلند مصادره کرده‌بودند.

دکتر ال دی‌یونگ مربی ریزامداک سپیدمویی که ۴۵ سال آخر عمرش را صرف نوشتن تاریخ رسمی هلند در جنگ جهانی در چندین جلد کرد، می‌گوید:

«وقتی هلند گل زد، در اتاقم شروع به رقصیدن کردم. من دیوانه‌ی فوتبالم. و چه کردند این بچه‌ها! البته که این نوعی جنگ بود. عجیب است که انکارش می‌کنند.»

جاکلیدی طرح کیت جام جهانی ۱۹۹۰ آلمان با شماره‌های مختلف

ویلم فن‌هانگم که در فینال جام جهانی ۱۹۷۴ با پیراهن هلند رودرروی آلمان قرار گرفته بود، در مصاحبه با مجله‌ی هلند vrij Nederlad (هلند آزاد) گفت:

«‌به طور کلی نمی‌توانم بگویم که آلمانی‌ها دوستان صمیمی من هستند. بکن‌باوئر آدم خوبی است. در ظاهر مغرور بود، اما این فقط به خاطر سبک بازی‌اش بود. او هر کاری را در زمین به‌سادگی انجام می‌داد.» خبرنگار پرسید: «پس مشکل آلمانی‌ها چیست؟» و فن‌هاگم پاسخ داد:

«خب، البته مشکل آن‌ها نیاکان عوضی‌شان است.»

واژه هلندی fout به معنای اشتباه، معنای خاص «اشتباهی در جنگ بودن» را هم دارد. خبرنگار که داشت نقش وکیل‌مدافع شیطان را بازی می‌کرد، گفت: «خب، این‌که تثصیر آن‌ها نیست.» فن‌هانگم گفت: «شاید نباشد، اما حقیقت باقی می‌ماند.» او پدر و دو برادرش را در بمباران‌های زمان جنگ از دست داده بود؛ زمانی که انتشار همان روزنامه به‌عنوان یک روزنامه‌ی زیرزمینی شروع شد. وقتی گفت: «شرم‌آور است که ژاپنی‌های لعنتی فوتبال بازی نمی‌کنند»، لحنش تأسف‌آمیز اما حالتش شوخ بود.

بازی هامبورگ یک عقده‌گشایی برای مردم سراسر جهان بود. در کنفرانس مطبوعاتی پس از مسابقه، ۱۵۰ خبرنگار خارجی از جا برخاستند و به رینوس میشل، مربی هلند ادای احترام کردند. خبرنگاری از روزنامه‌ی هلندی دی‌تلگراف (De Telegraaf، از همان اشتباه‌های زمان جنگ) ادعا کرد یک خبرنگار اسراییلی هم در جایگاه خبرنگاران از هلند طرف‌داری می‌کرد و گفته بود: «شما دلیلش را می‌دانید.»

فوتبالیست‌های حرفه‌ای همواره نسبت به حریفان‌شان مودب هستند، چون می‌دانند دوباره در جایی دیگر با آن‌ها روبه‌رو خواهند شد، اما هلندی‌ها در موررد آلمانی‌ها مودب نبودند. رونالد کومان از این‌که آلمانی‌ها پیروزی‌شان را به آن‌ها تبریک نگفتند، خشمگین شده بود. او ادعا کرد که از آن میان فقط اولاف تون که پیراهن را هم با او عوض کرده بود، رفتار خوبی داشته. رینوس میشل مربی هلند که عبارت معروف «فوتبال حنگ است» منتسب به اوست، درباره‌ی بازی گفت: «احساسی فراتر از رضایت و خوش‌حالی دارم. نمی‌خواهم دلایل احساسات عجیبم را در این کنفرانس خبری بازگو کنم.»  او هنگام بیرون آمدن از تونل و ورود به میدان در شروع نیمه دوم، در واکنش به تمسخر هواداران آلمان، با حالتی موقرانه انگشت وسطی‌اش را به سوی آن‌ها نشان داد. آرنولد مورن معتقد بود شکست دادن هلند مثل پیروزی ایرلند برابر انگلیس ارزش‌مند است، اما این هم مقایسه خوبی نبود.

کیت اول تیم ملی آلمان فصل 1990/91 - کلاسیک ورژن تک

سایمون کوپر- کتاب فوتبال علیه دشمن